ทำความเข้าใจกับกระบวนการสึกหรอของวัสดุ

“การสึกหรอ” ของวัสดุ (Material Wear) เป็นกระบวนการทางกายภาพที่วัสดุสูญเสียวัสดุบางส่วน หรือเสียหายตามเวลาเนื่องจากการกระทำของแรงภายนอก เป็นส่วนสำคัญของการวิศวกรรมและวิทยาศาสตร์วัสดุ เนื่องจากมีผลต่อการออกแบบและอายุการใช้งานของอุปกรณ์ และโครงสร้างต่างๆ ประเภทของกระบวนการสึกหรอมีหลายปะเภทดังนี้:

  1. การสึกหรอทางกล (Mechanical Wear): เกิดจากการสัมผัส และการเคลื่อนที่ระหว่างพื้นผิวสองพื้นผิว ซึ่งอาจรวมถึง:
    1.1 การสึกหรอแบบเสียดสี (Abrasive Wear): การขูดขีดระหว่างวัสดุแข็งและอ่อน
    1.2 การสึกหรอแบบติดตาม (Adhesive Wear): การเกาะตัวของวัสดุสองชนิด และการถอดชิ้นส่วนจากพื้นผิวหนึ่งไปยังอีกพื้นผิวหนึ่ง
    1.3 การสึกหรอจากการกัดกร่อน (Erosive Wear): การเกิดความเสียหายจากอนุภาคที่เคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูง
  2. การสึกหรอทางเคมี (Chemical Wear): หรือที่เรียกว่า “การกัดกร่อน” เกิดจากปฏิกิริยาเคมีระหว่างวัสดุ และสารเคมีในสภาพแวดล้อม
  3. การสึกหรอจากการเหนี่ยวนำ (Fatigue Wear): เกิดจากการแตกร้าว และการสลายตัวของวัสดุเนื่องจากการทำงานซ้ำๆ หรือแรงกระแทก

การทดสอบการสึกหรอ เป็นส่วนสำคัญในการวิเคราะห์พฤติกรรมของวัสดุภายใต้สภาวะที่สวมใส่ มีหลายวิธี และมาตรฐานที่ใช้ในการทดสอบสึกหรอ ต่อไปนี้เป็นวิธีการที่นิยมใช้:

  1. ทดสอบการเสียดสีแบบ Pin-on-Disk (ASTM G99): วิธีนี้ใช้สำหรับการทดสอบการเสียดสีแบบแห้ง วัสดุทดสอบ (pin) ถูกกดลงบนแผ่นหมุน (disk) และถูกทำให้เคลื่อนที่วนรอบ เพื่อสร้างการเสียดสี การสูญเสียน้ำหนักของตัวอย่างหลังจากการทดสอบ จะถูกใช้เป็นตัววัดของการสึกหรอ
  2. ทดสอบการสึกหรอแบบ Block-on-Ring (ASTM G77): ในการทดสอบนี้ ตัวอย่างที่มีรูปทรงเป็นบล็อกจะถูกกดลงบนแหวนที่หมุน การทดสอบนี้จะทำการจำลองการเสียดสีแบบที่พบในแอพพลิเคชั่น เช่น แบริ่ง และรางทาง
  3. ทดสอบการกัดกร่อน (ASTM G76): วิธีการทดสอบการกัดกร่อน โดยใช้อนุภาคเร่งความเร็วสูงเพื่อชนกับตัวอย่างวัสดุ ทำให้เกิดการสูญเสียน้ำหนัก หลังจากการทดสอบจะช่วยประเมินความทนทานต่อการสึกหรอจากการกัดกร่อน
  4. ทดสอบการสึกหรอแบบ Taber (ASTM D4060): ใช้สำหรับการทดสอบการสึกหรอของวัสดุแผ่น เช่น พลาสติก สี เคลือบ และวัสดุเคลือบพื้น ตัวอย่างจะถูกติดตั้งบนแพลตฟอร์มแบบหมุน และถูกทำให้เสียดสี โดยล้อเสียดสีที่หนัก และมีรูปทรงเฉพาะ

    การเลือกวิธีการทดสอบที่เหมาะสม ขึ้นอยู่กับชนิดของวัสดุ และสภาวะการใช้งานที่คาดการณ์ไว้ ลักษณะของการสึกหรอที่คาดว่าจะพบ การทดสอบเหล่านี้ช่วยให้วิศวกรหรือผู้ออกแบบสามารถทำความเข้าใจการตอบสนองของวัสดุต่อสภาวะการสึกหรอที่แตกต่างกัน และช่วยในการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่มีอายุการใช้งานที่ยาวนานและมีคุณภาพสูง

การเลือกวัสดุเพื่อลดการสึกหรอ


การเลือกวัสดุที่เหมาะสมเป็นสิ่งที่จำเป็นเพื่อลดการสึกหรอ และสามารถช่วยเพิ่มอายุการใช้งานของผลิตภัณฑ์ หรือเครื่องจักรได้ การเลือกวัสดุเพื่อลดการสึกหรอ สามารถพิจารณาจากหลายเกณฑ์ดังนี้:

  1. ความแข็งของวัสดุ: วัสดุที่มีความแข็งสูง มักจะมีความทนทานต่อการสึกหรอแบบเสียดสีมากกว่าวัสดุที่อ่อน หินขัด หรือคาร์ไบด์ เป็นต้น
  2. ความทนทานต่อการกัดกร่อน: วัสดุที่มีความต้านทานต่อการกัดกร่อนเคมี เช่น สแตนเลส หรือวัสดุที่มีการเคลือบผิว สามารถช่วยลดการสึกหรอที่เกิดจากปฏิกิริยาเคมี
  3. ความยืดหยุ่น: วัสดุที่มีความยืดหยุ่นดี สามารถป้องกันการสึกหรอจากการเหนี่ยวนำ หรือการแตกร้าวได้ดี
  4. การเคลือบผิว: การเคลือบผิววัสดุด้วยสารที่มีความทนทานต่อการสึกหรอ หรือเพื่อลดการเสียดสี เช่น DLC (Diamond-Like Carbon), TiN (Titanium Nitride) สามารถเพิ่มความทนทานต่อการสึกหรอได้ดี
  5. การทำงานในสภาพแวดล้อมที่มีการควบคุม: เช่น การใช้งานในสภาพที่มีการหล่อลื่นด้วยน้ำมัน หรือในสภาพที่มีการนำยางควบคุม
  6. การวิเคราะห์ความต้องการในการใช้งาน: ตรวจสอบว่าการสึกหรอเกิดจากสาเหตุใด (เช่น การเสียดสี, การกัดกร่อน, หรือการเหนี่ยวนำ) และเลือกวัสดุที่มีความทนทานต่อสาเหตุนั้นๆ
  7. คำนวณเรื่องต้นทุน: บางวัสดุที่มีความทนทานต่อการสึกหรออาจมีราคาสูง ดังนั้นควรพิจารณาระหว่างต้นทุนและประสิทธิภาพของวัสดุ
  8. พิจารณาจากประสบการณ์: ความรู้และประสบการณ์ในการใช้งานวัสดุ ในสภาพแวดล้อมและการทำงานที่คล้ายกัน
    เมื่อพิจารณาจากเกณฑ์เหล่านี้ ผู้ทำการออกแบบสามารถเลือกวัสดุที่เหมาะสมกับการใช้งาน ลดการสึกหรอ และเพิ่มอายุการใช้งานของผลิตภัณฑ์หรือเครื่องจักร

นวัตกรรมในวัสดุทนสึกหรอ


นวัตกรรมในวัสดุทนสึกหรอ ได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อตอบสนองความต้องการในการใช้งานที่หลากหลาย โดยส่วนใหญ่จะเน้นการเพิ่มอายุการใช้งาน และความเป็นไปได้ในการประยุกต์ใช้ในโปรแกรมหรืออุปกรณ์ต่างๆ นี่คือบางส่วนของนวัตกรรมในวัสดุทนสึกหรอ:

  1. เคลือบวัสดุด้วยสารคาร์ไบด์: เช่น TiC (Titanium Carbide) หรือ TC (Tungsten Carbide) เพื่อเพิ่มความแข็งและความทนทานต่อการสึกหรอ
  2. Diamond-Like Carbon (DLC) Coatings: เคลือบ DLC เพื่อให้ความลื่น และมีความทนทานต่อการสึกหรอ นิยมใช้ในเครื่องจักรและเครื่องมือต่างๆ
  3. วัสดุเชิงนาโน: วัสดุเชิงนาโน หรือวัสดุที่มีขนาดเนื้อโครงสร้างในระดับนาโน เช่น นาโนทูปคาร์บอน ที่มีความแข็งและทนทานต่อการสึกหรอ
  4. วัสดุไฮบริด: การผสมผสานระหว่างวัสดุสองชนิดหรือมากกว่า เพื่อรวมความแข็งแรงของแต่ละวัสดุมาใช้ประโยชน์
  5. Self-Healing Materials: วัสดุที่สามารถฟื้นฟูตนเองหลังจากได้รับความเสียหาย ซึ่งสามารถลดการสึกหรอที่เกิดขึ้นจากการเสียดสีหรือแรงกระแทก
  6. วัสดุที่มีการเคลือบผิวด้วยสารทนความร้อน: เพื่อป้องกันการสึกหรอที่เกิดจากความร้อน
  7. วัสดุป้องกันการกัดกร่อน: เช่น วัสดุที่มีการเคลือบผิว ด้วยสารต้านการกัดกร่อน หรือวัสดุที่ประกอบด้วด้วยสารต้านการกัดกร่อน หรือวัสดุที่ประกอบด้วยส่วนผสมที่ทนทานต่อการกัดกร่อน

นวัตกรรมในวัสดุทนสึกหรอ ส่งผลในการประยุกต์ใช้งานที่หลากหลาย ตั้งแต่การผลิตเครื่องจักร ยานพาหนะ จนถึงอุปกรณ์ทางการแพทย์ การรับรู้ถึงนวัตกรรมเหล่านี้จึงเป็นการสร้างประโยชน์ในการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ

One thought on “ทำความเข้าใจกับกระบวนการสึกหรอของวัสดุ

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *